blogs

Keuken tafelen faalt en dan ...

16-12-2016

Sjaak Blenk

In het kader van de transformatie zijn de sociale wijkteams weer in discussie. Niet in de laatste plaats ook door de blog van Klaas Mulder, die zich afvraagt of je de stekker er niet uit moet trekken. Ik deel zijn kritiek maar deel niet zijn mogelijke oplossing.  Ik was bij die lunchbijeenkomst en vond zijn metafoor om  met een tosti-ijzer een sinaasappel te persen hilarisch en prachtig. Dat apparaat is niet voor dat doel gemaakt maar een citruspers dus wel. De vraag, die je dus eerst moet stellen is: “Wat was ook weer het doel waarom sociale wijkteams zijn ontwikkeld ?”.

In de nieuwe WMO wet en de Jeugdzorgwet is verankerd, dat een zorgvuldig onderzoek moet plaatsvinden om de hulpvraag duidelijk te krijgen en helderheid te krijgen in de situatie van de hulpvrager. Wat kan men nog zelf, wat kan de omgeving enzovoort (keukentafelgesprekken). Vervolgens moet het onderzoek leiden tot een plan van aanpak, waarbij 1 gezin 1 plan uitgangspunt moet zijn dan wel een maatwerkvoorziening moet opleveren.

Allereerst trad al gauw de 1 loket gedachte in werking, dichtbij de burger georganiseerd. Om voornoemde doelen te bereiken moesten specialisten in het wijkteam opgenomen worden dachten alle beleidsmakers. En de instellingen, waar zij aan verbonden waren, wilden maar al te graag hun personeel inzetten. Zo kon men boventallig personeel kwijt en kon men bovendien voor de organisatie bij de poort tot de zorg een oogje in het zeil houden. Doordat een deel van de gemeenten de wijkteams binnen de eigen gemeentelijke organisatie wilden houden, konden zij ook boventallige ambtenaren inzetten.

Voorts zag men het gevaar van oplopende kosten in relatie tot de aangekondigde bezuinigingen en besloot men via inkoop en verordeningen de kosten in de hand te houden. Dat betekende het einde van het maatwerk verhaal en frustreert nog steeds menig goede consulent in de wijkteams.
Burgerinitiatieven, om zorg anders aan te bieden, komen niet massaal van de grond. Bovendien is het welzijnswerk door bezuinigingen deels verdwenen. Daardoor zijn burgerinitiatieven, preventieve activiteiten of welzijnsconcepten c.q. welzijns-zorgconcepten, die kunnen bijdrage aan het leveren van maatwerk, helemaal niet of niet voldoende voor handen.

Blijft over dat de consulenten in de wijkteams zorg moeten dragen, dat de kosten van de zorg binnen de kaders gehouden wordt. Daardoor wordt aan de kwaliteit van zorg volledig voorbij gegaan. Als je aan de andere kant ambtenaren, voormalig buro jeugdzorg medewerkers of jongerenwerkers indicaties laat opstellen, dan stijgen de aanvragen voor residentiële jeugdzorg aanmerkelijk zoals de praktijk laat zien, en lopen de kosten daar juist weer gierend uit de hand. Om dan nog maar te zwijgen over de vraag, of uithuisplaatsing wel de beste oplossing was. Er speelt natuurlijk veel meer maar ik denk, dat het probleem nu wel helder is waarom de discussie over de waarde van de sociale wijkteams actueel is.

Wat nodig is in de sociale wijkteams zijn consulenten, die niet de verordeningen maar de probleemstelling van de klant als uitgangspunt nemen. Die gespecialiseerd zijn om de vraag achter de vraag helder te krijgen. Die het vertrouwen hebben van de klant en in staat zijn om het sociaal domein aan te geven, waar collectieve vragen liggen. Het sociaal domein krijgt op hun beurt de kans daar weer preventieve activiteiten of welzijns-zorgconcepten op te ontwikkelen. Zo creëer je mijn 5 gouden regels voor de transformatie op het gebied van preventie, welzijn, samenwerking, ketenzorg en burgerparticipatie.

Voorts moet je de sociale wijkteams niet in een financieel afhankelijke positie plaatsen. Dus niet de indicaties laten doen maar een indicatie advies laten opstellen en ook niet in de gemeentelijke organisatie onderbrengen. En om maatwerk werkelijkheid te maken moet je de zorg zeker niet in verordeningen vastleggen. Tenslotte moet de gemeente ook financieel het hele sociale domein onder één noemer brengen waardoor de financiering van preventieve activiteiten en burgerinitiatieven veel makkelijker kan plaatsvinden.

Om het keuken tafelen alsnog te laten slagen, zal je dus de gemeentelijke organisatie op dit gebied en de wijkteams moeten transformeren.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over het sociaal domein. Abonneer op onze gratis nieuwsbrief.

Interessegebieden

* Verplicht veld